मेघालयमा अवैध कोइला खानी विस्फोट : १८ को मृत्यु, खोटाङका दुई नेपाली दाजुभाइ पनि परे

एजेन्सी, माघ २३ गते ।  भारतको पूर्वोत्तर राज्य मेघालयको इस्ट जयन्तिया हिल्स जिल्लामा बिहीबार (फेब्रुअरी ५, २०२६) अवैध ‘रेट–होल’ कोइला खानीमा भएको विस्फोटमा कम्तीमा १८ जना श्रमिकको मृत्यु भएको छ। मृतकमध्ये खोटाङ जिल्लाका दुई नेपाली दाजुभाइ पनि छन्।

प्रहरीका अनुसार थाङस्कु (वा उम्साङघाट) क्षेत्रमा रहेको अवैध खानीमा डायनामाइट प्रयोग गर्दा विस्फोट भएको हो। यसले विषाक्त ग्यास फैलिएर सुरुङ भत्किँदा धेरै श्रमिक फसेका थिए। अहिलेसम्म १८ वटा शव निकालिएको छ भने केही घाइते छन्। स्थानीयका अनुसार खानीभित्र अझै ३०–४० जना फसेको आशंका छ। उद्धार कार्य जारी छ, जसमा एनडीआरएफ (National Disaster Response Force) टोली संलग्न छ।

मृतक नेपालीहरू बाराहपोखरी गाउँपालिका–१, सल्घारी भञ्ज्याङका २७ वर्षीय पूर्णबहादुर खपाङ्गी मगर र उनका कान्छा भाइ २४ वर्षीय सुरेन्द्र खपाङ्गी मगर हुन्। उनीहरू घटनास्थलमै मारिएका थिए। सोही घटनामा अन्य चार नेपाली घाइते भएका छन् : ३५ वर्षीय नरबहादुर खपाङ्गी मगर, ४५ वर्षीय बमबहादुर खपाङ्गी मगर, ४० वर्षीय कर्णबहादुर खपाङ्गी मगर र उदयपुर सावनेका ललितबहादुर मगर। उनीहरूको उपचार भइरहेको छ। सात नेपालीमध्ये एक मात्र तराबल मगर सकुशल छन्।

मेघालयमा सन् २०१४ देखि नै ‘रेट–होल’ खानी (साँघुरो सुरुङमा काम गर्ने अवैध विधि) प्रतिबन्धित छ, तर उच्च ज्यालाको लोभमा नेपाली, आसामी तथा स्थानीय श्रमिकहरू जोखिम मोलेर काम गरिरहेका छन्। यो घटना यस क्षेत्रमा पटक–पटक दोहोरिने अवैध खानी दुर्घटनाको नवीनतम उदाहरण हो।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मृतक परिवारलाई २ लाख भारतीय रुपैयाँ र घाइतेलाई ५० हजार रुपैयाँ सहयोग घोषणा गरेका छन्। मेघालय सरकारले मृतक परिवारलाई थप ३ लाख रुपैयाँ दिने बताएको छ। मुख्यमन्त्री कोनराड के. साङ्माले दोषीहरूमाथि कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्।

यो घटनाले नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रबाट कामका लागि जाने नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षा तथा अवैध खानीहरूको नियन्त्रणमा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। नेपाली दूतावास तथा सम्बन्धित निकायले घाइतेहरूको उद्धार तथा शव व्यवस्थापनमा सहयोग गरिरहेको बताइएको छ। थप विवरण आउन बाँकी छ।