मिथिलाञ्चलमा कोजाग्रतको रौनक, महालक्ष्मीको पूजाआराधनाको तयारी

जनकपुरधाम, कार्तिक ८ गते ।  मिथिलाञ्चलमा सम्पन्नता र समृद्धिकी देवी महालक्ष्मीको आराधना गरिने कोजाग्रत पूर्णिमाको तयारी सुरु भएको छ। असोज शुक्ल पूर्णिमाको रात मनाइने यस पर्वमा साँझदेखि पूजापाठ र जाग्राम बस्ने परम्परा छ। मैथिल जनविश्वासअनुसार यस रात महालक्ष्मी पृथ्वीमा विचरण गर्दै ‘को जागैछन् ?’ भनेर हेर्ने भएकाले पर्वको नाम कोजाग्रत अर्थात् ‘को जागिरहेको छ’ भन्ने अर्थसँग जोडिएको हो। जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिरमा पनि यस अवसरमा विशेष पूजाआराधना गरिन्छ।

कोजाग्रतमा पान, मखान र दूधको विशेष महत्त्व रहन्छ। रातभर जाग्राम बसेर महालक्ष्मीको पूजा गर्दा घरपरिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त हुने तथा दरिद्रता हट्ने धार्मिक विश्वास छ। पान र मखानलाई सौन्दर्य, सुख र सम्पन्नताको प्रतीकका रूपमा लिने मैथिल परम्परामा यी सामग्री पूजामा चढाउनुका साथै प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने चलन छ। पूर्णिमाको रात गरिने आराधना भोलिपल्ट सूर्योदयपछि सम्पन्न गरिन्छ। धार्मिक आस्थासँगै मिथिलाको मौलिक सांस्कृतिक पहिचान बोकेको यो पर्वले पुस्तौँदेखि चलिआएको परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आएको छ।